در این بررسی برآورد خطر زمینلرزه در گستره 51- 48.50 درجه طول شرقی و 36- 33 درجه عرض شمالی، شامل استان مرکزی انجام شده است. برای این منظور نقشه لرزه زمین ساختی منطقه با استفاده از نقشه های زمین شناسی موجود با مقیاس 000 500 2: 1، نقشه های تکتونیکی، نگاره های هوایی، گزارش های موجود، کاتالوگ زمین لرزه ها و خرد زمین لرزه ها تهیه شده است. با استفاده از اطلا عات زمین شناسی، زلزله شناسی و ژئوفیزیکی، پنج چشمه بالقوه لرزه ای تعیین شده است. در نهایت نمودار منحنی خطر و نقشه پهنه بندی برای 10% احتمال افزایش خطر در 10 سال رسم شده است. در برآورد خطر زمین لرزه از نرم افزار سایز ریسک سه (SeisriskIII) برای شبکه ای از نقاط با فاصله 0.1 درجه استفاده شده است. نقشه پهنه بندی لرزه ای گستره استان مرکزی نشان می دهد که بیشترین شتاب افقی بدست آمده برای 10% احتمال در 10 سال معادل 0.2 گال می باشد. از نظر خطر نسبی زمین لرزه می توان استان مرکزی را به پهنه های با میزان خطر نسبی متفاوت تقسیم بندی نمود. آرام ترین پهنه در بخش باختری استان قرار گرفته است. محدوده هایی در شمال استان، پیرامون گسل های ایندس، کوشک نصرت و خشک رود قرار دارند، خطر نسبی در آنها بسیار بالا است. همین وضعیت برای محدوده کوچکی از جنوب باختری استان که در شمال خاوری گسل درود قرار می گیرد وجود دارد.

زمین لرزه بجنورد در منطقه کوهستانی در استان خراسان شمالی به وقوع پیوست. زمین لرزه اصلی تخریب گسترده ای را ایجاد نمود. بررسی های صحرایی و توزیع پس لرزه ها ، گسلشی با راستای شمال باختری - جنوب خاوری را برآورد می کند. توزیع پس لرزه های ثبت شده در محل، طولی حدود 50-40 کیلومتر و ژرفای 30 کیلومتر را نشان می دهد. فعالیت پس لرزه ها پراکنده بوده و گسلش پیچیده ای را نشان می دهد. نتیجه برگردان شکل موج نشان می دهد که زمین لرزه اصلی سازوکاری به طور عمده امتداد لغز و فرایندی شامل دست کم دو گسلش دارد. تابع زمانی چشمه نشان می دهد که عمده انرژی آزاد شده در ده ثانیه اول بوده است. با توجه به مشاهدات صحرایی، توزیع پس لرزه ها و سازوکار زمین لرزه، طول گسلش حدود 45 کیلومتر و امتداد شمال باختری - جنوب خاوری و شیب جنوب خاوری برای گسل مسبب برآورد می شود. سازوکار چشمه (178، 89، 323) (زاویه، امتداد، شیب) به این ترتیب است. ممان لرزه ای کل M0=6.7×1025 دین - سانتی متر برآورد می شود. بیشترین جا به جایی حدود 50 سانتی متر محاسبه شده است و بزرگی گشتاوری Mw=6.5 است. افت تنش متوسط حدود 25 بار و جا به جایی متوسط 25 سانتی متر برآورد می شود.

حوزه جنوبی دریای مازندران بخشی از ناحیه فعال لرزه خیز سلسله جبال آلپ - هیمالیا می باشد. در این بررسی تعداد 31 زلزله بوقوع پیوسته در این منطقه که تابع زمانی چشمه آنها از طریق مدلسازی شکل موج تهیه گردیده مورد ارزیابی قرار گرفته شده است. گستره زمانی (tt) این زلزله ها که دارای بزرگان بیش از (Mw>5) و عمق کانونی بین 4≤h≤76m می باشند، با بکارگیری تابع زمانی آنها بدست آمده است. مقادیر فرکانس گوشه، افت تنش مربوط به هر یک از این زمین لرزه ها با استفاده از گستره زمانی هر پالس لرزه ای محاسبه شده است. حداقل و حداکثر مقادیر بدست آمده برای پارامتر فوق به ترتیب 0.038Hz و 0.16Hz می باشد. افت تنش محاسبه شده از هر پالس لرزه ای به ترتیب حداقل 0.07 بار تا حداکثر 46 بار نیز بدست آمده است. همچنین مقدار جابجایی محاسبه شده بر روی سطح گسل از 0.79 متر با حداکثر 3.3 متر را نشان می دهد. با بکارگیری گشتاور لرزه ای و گستره زمانی بدست آمده از تابع چشمه رابطه ذیل برای این منطقه ارایه می شود. logtt=(0.26±0.001)logMo-8.91(±0.194) لازم به ذکر است هیچگونه شباهت آشکاری که معرف رابطه مقیاسی بین افت تنش و گشتاور لرزه ای باشد حاصل نشد. همچنین رابطه قابل قبول که گویای ارتباط بین گستره زمانی کانون زمین لرزه های این منطقه با عمق نشان دهد وجود ندارد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

برآورد موجک تولید شده از چشمه لرزه ای یکی از مراحل مهم در پردازش و تفسیر داده های لرزه ای بازتابی است. دقت در برآورد موجک در اجرای واهمامیخت و تهیه ردلرزه مصنوعی تاثیر بسزایی دارد. در این مقاله با نوفه فرض کردن سری بازتاب، به حذف آن از لگاریتم طیف دامنه ردلرزه پرداخته و از این طریق موجک چشمه لرزه ای برآورد می شود. برای حذف نوفه از سه روش تبدیل موجک گسسته، تجزیه مد تجربی و فیلتر نقطه بیشینه زمان - بسامد استفاده شده است. نتایج اعمال الگوریتم روی داده های لرزه ای مصنوعی و واقعی موفقیت هر سه روش در برآورد موجک چشمه لرزه ای را نشان می دهد. همچنین می توان دید که موجک برآورد شده با استفاده از دو روش تجزیه مد تجربی و فیلتر نقطه بیشینه زمان - بسامد از کیفیت بهتری برخوردار است.

در این مطالعه، پارامتر های چشمه مسبب زمین لرزه سال 1998 فندق مورد بررسی قرار گرفته است. برای تعیین خصوصیات چشمه، امواج حجمی ثبت شده در میدان دور مدل سازی گردیده اند. اطلاعات به دست آمده از مطالعات صحرایی و نتیجه حاصله از ثبت محلی فعالیت پس لرزه ها به عنوان داده های کمکی مورد استفاده قرار گرفته اند. چشمه زمین لرزه با مدل ساده تک حادثه ای با ساز و کار امتداد لغز، مشابه جوابی که از حل CMT به دست آمده، بهترین برازش را نشان می دهد. شکستگی به هنگام این زمین لرزه در کانون آغاز شده و به صورت دوطرفه گسترش پیداکرده است. ممان لرزه ای به دست آمده از امواج حجمی MO=7.1×1025 دین سانتی متر و افت تنس موثر حدود 86 بار و جابجایی مربوطه حدود 1.46 متر تخمین زده شده اند.

کاربرد الگوریتم M8 یکی از راهکارهای معتبر در پیش بینی میان مدت زمین لرزه است. گستره مکانی پیش بینی شده با این الگوریتم، ناحیه نسبتا وسیعی را در بر می گیرد. از این رو، با توجه به اینکه زمین لرزه ها در محیط هایی رخ می دهند که پتانسیل لازم برای تجمع تنش و ایجاد گسیختگی را داشته باشند، با مشخص کردن این مناطق همان چشمه های بالقوه زمین لرزه اند و محدود کردن گستره پیش بینی شده با الگوریتم M8 به این چشمه ها، می توان وسعت این گستره را محدودتر کرد و عدم قطعیت مکانی را کاهش داد. در این تحقیق، ابتدا این روش برای زمین لرزه های رودبار و بم که الگوریتم M8 توانسته است در حد قابل قبولی آنها را پیش بینی کند، آزمایش شده است. در مرحله بعد، گستره های پیش بینی شده با الگوریتم M8 برای رویداد زمین لرزه های آتی مورد آزمایش قرار گرفته است. نتایج نشان دهنده کاهش قابل ملاحظه وسعت نواحی پیش بینی شده با الگوریتم M8 در صورت استفاده از چشمه های بالقوه زمین لرزه است.